Choroba i rewizja poglądów


Z powodu gruźlicy Abramowski wyjechał na medycyna aż do Szwajcarii. Zrezygnował spośród praktycznej działalności politycznej i poświęcił się studiom psychologicznym i socjologicznym. W tym czasie dokonuje również rewizji swoich poglądów - odchodzi od momentu ruchu robotniczego i marksizmu. Głosi potrzebę wyjścia rozstawienie ciała marksizm i uzupełnienia go niezbędnymi dla teorii społecznej treściami. Akcentuje subiektywny charakter ludzkiego istnienia i niezbędność przemiany moralnej przedtem proponowanymi zmianami społecznymi.

Na początku 1897 roku wrócił aż do Warszawy. Jego zmiana światopoglądowa jest wyraźna.

Cytat: Wyjechał jako ortodoksyjny komunista i działacz partyjny, wracał spośród nową teorią socjalizmu bezpaństwowego, własną, apolityczną, wracał jako idealistyczny sprzymierzeniec natychmiastowego wcielenia w życie ideałów komunizmu i bezpaństwowości, jako anarchista, chociaż przypadkiem nie chciał sobie tego uświadamiać.[1]

Abramowski za najważniejsze przedmiot uważał współcześnie refleksję badawczą, funkcjonowanie publiczną i rozsiewanie nowej idei etyki. W takich pracach jak: Zagadnienia socjalizmu, Pierwiastki indywidualne w socjologii, Program wykładów nowej etyki lub Etyka zaś rewolucja, zwracał uwagę na istotną rolę zmian etycznych w procesach społecznych i niezbędność pierwszeństwa rewolucji moralnej przedtem zmianami społecznymi, samoorganizację i zmianę moralności ludzkiej.

W latach 1898-1900 Abramowski prowadził wszechstronną działalność. Angażował się w pracę kół samokształceniowych i tajnych kursów szerzących niezależną oświatę oraz intencjonalność niepodległościową, podejmował inicjowanie grup kształcących się etycznie i propagujących hasła odnowy moralnej. Organizował również komuny głoszące i realizujące postulaty życia etycznego. W tym czasie, rozstawienie ciała działalnością społeczną, rozwijał również swoje zainteresowania psychologiczne.

W 1904 roku opublikował rozprawę Socjalizm zaś państwo. Zindywidualizowany, wolny i twórczy człowiek jest dla niego podstawową wartością. W dziele tym znajduje się również krytyka socjalizmu państwowego (i samego państwa) oraz roszczenie bezpaństwowej organizacji społeczeństwa w formie wolnych zrzeszeń.

Abramowski wpółpracował również spośród Polskim Związkiem Ludowym, napisał postępowy projekt dla wsi.

Po 1905 roku, przede wszystkim po upadku rewolucji, poświęcił się idei kooperacji, o której napisał takie prace jak: Zasada respubliki kooperatywnej, Znaczenie współdzielczości dla demokracji, Idee społeczne kooperatyzmu oraz Kooperatywa jako kwestia wyzwolenia ludu pracującego. Abramowski opowiadał się za likwidacją państwa i zastąpieniem go związkiem kooperatywnym zrzeszającym – na zasadzie dobrowolności – wolnych wytwórców, odpowiadających w granicach swych obowiązków za formowanie losów własnych oraz świadomie angażujących się w życie społeczne. Przyczynił się aż do powstania Towarzystwa Kooperatystów, był współzałożycielem pisma spółdzielczego Społem. Kontynuował również ruch etyczny w postaci Związków Przyjaźni.

homepage | contact | html | css | © 2007 Anyone | Design by www.mitchinson.net | This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License